خشکی جازموریان و بلای گردوخاک

درحالی برف و باران، بیشتر شهرهای کشور را در‌برگرفته است به‌دلیل خشک‌شدن جازموریان و وزش باد، شهرستان‌های جنوبی و شرقی کرمان عرصه طوفان شن شده‌اند.

ارسال کننده : نادر زندی

‫خشکی جازموریان و بلای گردوخاک‬‎ ile ilgili görsel sonucu

تا چند سال قبل،  جازموریان ۳۰۰هزار هکتار حوزه آبگیر با عمق حداقل نیم‌ متر بود که اطرافش را هکتارها جنگل و مرتع در‌بر گرفته بود اما از ۱۰ سال قبل، روند خشک‌شدن آن آغاز شد. رودخانه‌های هلیل‌رود و بمپور از رمق افتادند و تن خسته این رودخانه‌ها که کم‌آب هم شده بودند، نرسیده به باتلاق جازموریان می‌خشکید. هزاران حلقه چاه غیر‌مجاز در اطراف باتلاق جازموریان و خشکسالی بی‌سابقه‌ای که ۲۰ سال طول کشیده، جازموریان همیشه سبز جنوب کرمان را به یکی از خشک‌ترین بیابان‌های این استان تبدیل کرده است.

محل مهاجرت پرندگان به چراگاه شترها تبدیل شد

 جازموریانی که یکی از مقاصد اصلی مهاجرت پرندگان سیبری بود، حالا به محل چرای شترهایی تبدیل شده است که خارهای بیابان را می‌خورند. این در حالی است که طبق اعلام کارشناسان، بیشینه دمایی هوای استان کرمان در سال‌های اخیر افزایش یافته و همین امر موجب تبخیر بیشتر جازموریان شده است. ازبین‌رفتن اکوسیستم منطقه و هزاران گونه آبزی آن ، فقط یکی از پیامدهای خشک‌شدن جازموریان است. در روزهای اخیر، در حالی اداره کل هواشناسی کرمان پیش‌بینی کرد در شمال و غرب این استان باران، برف و برودت هوا پدیده غالب خواهد بود که آخرین نقشه‌های هواشناسی از فروکش‌کردن این سامانه در آن خبر می‌دهد و خبرهای محلی از شهرستان‌های جنوبی استان کرمان به‌ویژه کهنوج، رودبار، قلعه‌گنج و منوجان، نشان از بروز گردوغبار شدید در منطقه دارد که البته پیش‌بینی نشده بود.

جنوب کرمان کانون ریزگردها شده است

 محمد اخلاق‌پناه کارشناس منابع طبیعی گفت: اما با وزش اندک باد در جنوب کرمان، این منطقه به‌کانون طوفان شن و ریزگردهای محلی تبدیل می‌شود. اخلاق‌پناه ادامه داد: درواقع، تصاویری که از ریزگردهای استان‌های غربی تا چند ماه قبل منتشر  و پهنه‌ای ابرمانند از گرد و خاک به شهر‌ها نزدیک می‌شد، حالا به‌صورت گسترده در جنوب کرمان روی می‌دهد. وی بستر خشکیده جازموریان را مهم‌ترین عامل بروز ریزگردها در جنوب کرمان دانست و افزود: این ریزگردها، استان‌های مجاور کرمان را نیز تهدید کرده و عامل بروز ۲۰ درصد از طوفان‌های شن و ریزگرد در کشور نیز هستند. او عنوان کرد: عده‌ای از جازموریان برای رسیدن به مقاصد خودشان استفاده می‌کنند، در حالی ‌که جازموریان، پدیده‌ای زیست‌محیطی و ناشی از خشکسالی است و باید هر چه زودتر مانند دریاچه ارومیه فکری هم برای این حوضه آبریز کرد، در غیر‌این صورت موجب بروز مهاجرت‌های گسترده در جنوب کرمان می‌شود. این فعال محیط زیست، درباره شرق استان کرمان نیز گفت: درواقع، جازموریان بر این منطقه چندان تأثیر‌گذار نیست بلکه احداث سد روی رودخانه نساء موجب خشک‌شدن بستر این رودخانه و حوضه‌های آبریز منطقه شده است.

سد نساء مهم‌ترین عامل ریزگردهای شرق است

 او ادامه داد: اختصاص‌ندادن حقابه به پایین‌دست نیز موجب کاهش سطح آب‌های زیر‌زمینی و در نهایت خشک‌شدن جنگل‌های کهور در منطقه شده و عملا حوزه‌های بحرانی را در آن افزایش داده است و وزش باد موجب بروز ریزگرد و طوفان شن می‌شود. او ادامه داد: بادهای ۱۲۰ روزه سیستان نیز به‌دلیل خشکسالی در این استان، به ۱۸۰ روز افزایش یافته‌اند و بستر هیرمند و هامون نیز خشک شده است زیرا حقابه از سوی افغانستان تعلق نمی‌گیرد و بروز این بی‌آبی‌ها جنوب و شرق کرمان را کانون طوفان شن کرده است که در روزهای اخیر در جنوب کرمان شاهد این امر هستیم. مدیرکل ستاد بحران استانداری کرمان نیز با تأیید مشکل جدی خشکسالی در آن گفت: این بی‌آبی‌ها، خسارات جدی‌ای به استان کرمان وارد کرده‌اند و یکی از تبعات خشکسالی همین ریزگردها هستند. محسن صالحی افزود: پیش‌بینی می‌کنیم با توجه به وزش باد در استان کرمان در روزهای اخیر، شاهد بروز پدیده طوفان شن در شرق استان کرمان خواهیم بود.