ساری – ایرنا – آتش زدن کاه و کلش باقی مانده در مزارع کشاورزی پس از برداشت محصول هم محیط زیست را در معرض تخریب قرار میدهد و هم با از بین رفتن میکروارگانیسمها و کاهش مواد مغذی خاک منجر به نابودی مزارع میشود.
به گزارش ایرنا، برداشت محصولات کشاورزی بهویژه برنج این روزها در حالی در مزارع مازندران آغاز شده است که برخی از کشاورزان بعد از برداشت اقدام به آتش زدن کاه و کلش باقی مانده در مزارع میکنند.
در گذشته و قبل از توسعه مکانیزاسیون بخش کشاورزی و زمانی که کشاورزان به صورت دستی اقدام به برداشت محصول میکردند، کاه به عنوان یکی از فرآوردههای جانبی، بخشی از نیاز دامهای دامداران منطقه را تامین میکرد اما بعد از توسعه برداشت محصولات کشاورزی با استفاده از ماشینآلات کشاورزی و تامین نهادههای مورد نیاز دامداران از این روشها، استفاده از کاه و کلش مزارع دیگر همانند سابق موضوعیت ندارد و کشاورزان اقدام به آتش زدن باقی مانده کاه و کلش در مزارع خود میکنند.
این در حالی است که این اقدام نه از سوی کارشناسان جهاد کشاورزی و نه کارشناسان منابع طبیعی تایید نشده است و اداره کل حفاظت محیط زیست هم همه ساله نسبت به پیامدهای این اقدام هشدار داده و بر اساس قانون دستگاههای ذیربط با متخلفان برخورد میکنند.
وقتی این روزها وارد استان های شمالی می شوید و به ویژه از جاده های سرسبز مازندران عبور می کنید، دود غلیظ ناشی از سوزاندن کاه شالی، لحظه ای افق دید را کور و تنفس در این فضا را مشکل ساز می کند.
عوامل آلودگی های آب و هوایی در مازندران به یک و ۲ مورد خلاصه نمی شود و در کنار استفاده بی رویه از انواع سموم کشاورزی، شیرابه های زباله ها، ورود فاضلاب صنعتی و تولیدی به رودخانه ها، سواحل دریای خزر و جنگل ها، این بار آلودگی دود ناشی از سواندن کاه شالی نیز در حال گسترش است.
اولین خسارت ملموس و لحظه ای به آتش کشیده شدن کاه شالی در مزارع استان مازندران به ویژه در کنار جاده ها، کور شدن دید افقی رانندگان و بند آمدن لحظه ای تنفس مردم بومی و نیز مسافران و گردشگران است.
هر چند مقوله آتش زدن کاه و کلش شالی برنج در چند سال اخیر و تبعات آن بر محیط زیست با نگاه های متفاوت کارشناسی توسط خبرنگاران ایرنا مرکز ساری به رشته تحریر درآمده است، اما این موضوع همچنان مورد بی توجهی کشاورزان قرار می گیرد.
در سال های اخیر با گسترش انجام کشت دوباره برنج، شالیکاران با هدف انجام سریع شخم و شیار، تنها و سریعترین روش خارج کردن کاه شالی از زمین، آتش زدن را انتخاب می کنند که این امر علاوه برتبعات منفی بر روی اراضی شالیزاری، الودگی شدید محیط زیست، تیره و تار شدن اسمان، نفس کشیدن را نیز سخت و برای پیران و کودکان تشدید کننده بسیاری از بیماری ها است.
کارشناسان کشاورزی می گویند، سوزاندن کاه وکلش بعد از برداشت شالی، میکرواورگانیزم و مواد آلی خاک را از بین می برد، آلودگی زیست محیطی داشته و به حاصلخیزی خاک نیز صدمه جدی وارد می کند.
بر اساس بررسی های کارشناسان جهاد کشاورزی به طور متوسط از هر هزار متر مربع زمین شالیزاری بیش از ۸۰ بسته کاه ۲۰ کیلویی تولید می شود.
در سال های گذشته که دامداری کوچک یک تا سه راسی در بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد خانواده های روستایی رونق داشته است، تمام کاه شالی جمع آوری وبرای مصرف دام جنبه اقتصادی خوبی داشته است، اما با گسترش و مقرون به صرفه تر شدن کشت دوم برنج و از طرفی با از بین رفتن دامداری سنتی، شالیکاران به جنبه اقتصادی کاه بی توجهی کرده و آن را آتش می زنند تا زودتر زمین را به کشت دوم برسانند.
اسدالله تیموری یانسری سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران از کشاورزان برنجکار استان خواست برای حفظ مواد آلی خاک، از آتش زدن بقایای ساقه، کاه و کلش شالی برنج در شالیزارها خودداری کنند.
وی افزود: برغم این که در باره آتش نزدن کاه و بقایای ساقه شالی هر سال به اندازه کافی اطلاع رسانی می شود، اما باز هم شاهد آتش سوزی در شالیزارها پس از برداشت برنج هستیم.
این مقام مسوول با تاکید بر این نکته که سوزاندن بقایای ساقه و کاه در شالیزارها سبب از بین رفتن مواد آلی خاک می شود، از کشاورزان خواست تا کاه و کلش باقی مانده در شالیزارها را بسته بندی و برای استفاده بعدی از آنجا خارج کنند.
به گزارش ایرنا، هر چند در چند سال اخیر بسته بندی کاه شالی به صورت مکانیزه تا حدودی جا افتاده است، اما هنوز بسیاری از شالیکاران کاه خود را به آتش می کشند.
البته بر اساس نظر کارشناسان خارج کردن کاه شالی از اراضی شالیزاری برای اینکه مامنی برای آفت برنج از جمله کرم ساقه خوار نشود، ضروری است اما سوزاندن، سبب از بین بردن خاک می شود.
یکی از دلایل آتش زدن بقایای ساقه شالی برنج در مازندران اعتقاد شالیکاران به از بین بردن آفات برنج به ویژه کرم ساقه خوار است، درحالیکه کارشناسان شخم زمستانه و آب تخت کردن زودهنگام را از مهمترین راهکارهای از بین رفتن آفات در مزارع برنج توصیه می کنند.
به گفته کارشناسان کشاورزی نیاز است تا با اطلاع رسانی به موقع در فصل تابستان از سوی سازمان جهاد کشاورزی در مورد ارزش اقتصادی کاه و نتایج منفی سوزاندن آن بر محیط زیست و زمین شالیزاری اقدام اساسی برای تغییر روش فعلی صورت گیرد.
برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است و با تولید بیش از یک میلیون تن، ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین میشود.
استان مازندران تولید کننده ۷۲ نوع محصول زراعی و باغی است که در تولید ۱۵ محصول رتبه اول تا سوم را دارد.
این استان با برخورداری از تنها ۲ و نیم درصد زمین کشاورزی کشور، سالانه هفت درصد از تولیدات کشاورزی و ۱۱ درصد از ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.
آخرین دیدگاهها