اصفهان ـ ایرنا ـ یک کارشناس شیلات گفت: تغییرات ساختاری در بستر و جریان آب زایندهرود، منجر به تغییرات گسترده در بافت زیستی و ترکیب گونههای ماهیان این رودخانه شده است به طوری که گونههای منحصر به فرد و بومی این منطقه در پی از بین رفتن زیستگاههای طبیعی، در آستانه انقراض قرار گرفتهاند.
سعید اسدالله نصرآبادی روز دوشنبه در گفت و گو با ایرنا با ارزیابی وضعیت اخیر زیست بوم زایندهرود، از تغییرات عمیق در بافت و جمعیت ماهیان این منطقه خبر داد و با اشاره به تغییرات فیزیکی بستر رودخانه، تأکید کرد که این تغییرات، نه تنها تنوع زیستی را هدف قرار داده، بلکه زنجیره غذایی رودخانه را نیز دچار اختلال جدی کرده است.
این کارشناس آزمایشگاه شیلات دانشگاه صنعتی اصفهان، با تبیین وضعیت گونههای بومی (مختص این منطقه) اظهار داشت: تغییر در الگوی جریان آب باعث شده گونههایی نظیر «آفانیوس اصفهان» که به محیطهای برکهای و دمای بالاتر نیاز دارند، تنها در بخشهای بسیار محدود و حاشیه تالاب گاوخونی قابل مشاهده باشند. این گونه که پیشتر در بخشهای وسیعی از جمله زرینشهر حضور داشت، اکنون به دلیل محدودیت زیستگاهی، در معرض خطر جدی قرار گرفته است.
وی با اشاره به از بین رفتن زیستگاههای تکثیر، افزود: در گذشته، حاشیه رودخانه دارای آببندها و استخرهای طبیعی بود که نقش حیاتی در تخمریزی و پرورش لار و ماهیان ایفا میکرد. با خشک شدن این مناطق، امکان تکثیر طبیعی بسیاری از گونهها از بین رفته و جمعیت آنها تنها به بخشهای پیش از سد زایندهرود محدود شده است.
این کارشناس شیلات دانشگاه صنعتی اصفهان با بررسی آسیبهای زیستمحیطی، بر نقش حیاتی «موجودات بنتوز» (کفزی) تأکید کرد و گفت: باز و بسته شدن مداوم جریان آب، بستر رودخانه را دستخوش تغییرات اساسی کرده و باعث از بین رفتن موجودات کفزی شده است. از آنجا که این موجودات منبع اصلی غذای بچهماهیها و ماهیان بزرگ هستند، نابودی آنها زنجیره غذایی زایندهرود را مختل کرده و بازسازی زیستگاه را سالها دشوار میکند.
باز و بسته شدن رود، عروس ماهی زاینده رود را دچار تلفات جدی می کند
نصرآبادی در ادامه با بررسی تغییرات بافت گونهای، از حذف کامل برخی ماهیان از بخشهای پاییندست خبر داد و گفت: گونههای بومی نظیر« سگماهی جویباری» و «آفانیوس اصفهان» در بخشهای پاییندست، از محدوده شهر تا پل باغ بهادران، دیگر مشاهده نمیشوند. این گونهها که به جریان دائمی آب وابسته هستند، در پی تغییرات بستر و خشکی، در آستانه انقراض قرار گرفتهاند.
وی تصریح کرد: در حالی که برخی گونهها مانند سیاهماهیهای فلسریز و فلسدرشت یا ماهیان کولی با نام «عروس ماهی زاینده رود» همچنان در بخشهای محدودی حضور دارند اما با باز شدن جریان آب، حرکت این ماهیان از بالادست به سمت پاییندست و ورود آنها به بخشهای آسیبدیده، منجر به تلفات جدی در جمعیت آنها میشود.
این کارشناس با هشدار درباره پیوند میان سلامت زایندهرود و حیات انسانی، اظهار داشت: تغییرات زیستبومی زایندهرود، از کاهش تنوع زیستی گرفته تا پدیدههایی چون فرونشست زمین و افزایش شوری آب (EC) در چاههای زیرزمینی، همگی نشاندهنده بحرانی است که حیات انسان در اصفهان را نیز به شدت تهدید میکند. اگر شرایط زیستگاههای باقیمانده در بالادست و مناطق شرق اصفهان نیز دستخوش تغییر شود، احتمال انقراض کلی این گونههای منحصربهفرد وجود خواهد داشت.
به گزارش ایرنا، زاینده رود به طول بیش از ۴۰۰ کیلومتر در دهههای اخیر به دلیل عدم مدیریت صحیح، برداشتهای بیرویه در بالادست، انتقال آب به حوضه دیگر، تراکم جمعیت و تا حدودی کاهش نسبی بارندگیها، به یک رودخانه با جریان دورهای، تبدیل و در پایین دست با خشکی مواجه شده است.
آفانیوس گونهای بومی و خاص رودخانه زایندهرود و تالاب گاوخونی است که در هیچ کجای دنیا جز در اصفهان یافت نمیشود، اصفهانیها این ماهی را با نام «جوبی راه راهی» میخوانند و در زمان جریان زایندهرود در مادیهای گسترده شهر اصفهان به وفور دیده میشدند.
آخرین دیدگاهها