دیپلماسی گرد و غبار، سخت و پیچیده

دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار با تاکید بر پیگیری ایران برای جلب همکاری کشورهای همسایه به منظور مدیریت کانون‌های گرد و غبار خارجی تاکید کرد: این مسئله پیچیدگی‌های فرهنگی، اقتصادی و جغرافیایی خاص خود را دارد.

سال‌های اخیر تعداد روزهای غبارآلود کشور افزایش پیدا کرده است. بخشی از این گرد و غبار ناشی از کانون‌های خارجی است که در کشورهای منطقه قرار دارند. ایران از سال‌های گذشته در تلاش برای همکاری با این کشورها برای مدیریت کانون‌های گرد و غبار بوده است حتی در سال ۱۴۰۲ اجلاس بین‌المللی مقابله با گرد و غبار و طوفان‌های ماسه‌ای را برگزار کرد اما مسیر به‌گونه‌ای پیش رفت که سال بعد از آن صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، گفت: برای مدیریت کانون گرد و غبار خارجی گرد و غبار تا ۲۰ سال زمان نیاز است چراکه اعتمادسازی، مشارکت، رد و بدل کردن اطلاعات و عبور از چالش‌ها در تعامل با کشورهای همسایه زمان‌بر است.

به گزارش ایسنا، حال بهزاد رایگانی، دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار، درباره وضعیت دیپلماسی گرد و غبار گفت: پیگیری مدیریت گرد و غبار در کشورهای همسایه از سال‌های قبل انجام شده است. در حال حاضر با ایجاد یک کارگروه بین‌المللی در حوزه مقابله با گرد و غبار با محوریت وزارت امور خارجه، سعی کرده‌ایم جلسات منظمی را برگزار و درباره موضوعات مرتبط تبادل نظر کنیم.

وی در ادامه گفت: ایران به علت پستی و بلندی‌هایی که دارد با اینکه در کمربند بیابانی دنیا قرار گرفته است، وضعیت گرد و غبار داخل آن چندان حاد نیست و تشدید گرد و غبار بیشتر به علت اقدامات انسانی و دستکاری‌های روی زمین همچنین عدم رعایت حق‌آبه‌ محیط زیستی است. به همین علت مردم ایران از لحاظ تاریخی با گرد و غبار چندان سر و کار نداشته‌اند و  آن را به عنوان بخشی از زندگی نمی‌بینند.

دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار افزود: در مقابل کشورهای منطقه مانند ترکمنستان، عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس با گرد و غبار سازگار شده‌اند. ترکمنستان بیابان‌ها و عراق کانون‌های گرد و غبار گسترده‌ای دارند. کانون‌های گرد و غبار متعددی نیز در مرز عراق و سوریه به خاطر رها کردن کشاورزی به علت نبود آب در پی سدسازی‌های انجام شده در بالادست و نبود امنیت به وجود آمده‌اند.

وی افزود: طوفان‌های گرد و غبار مدام این کشورها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و مردم و سیاستمداران این کشورها گرد و غبار را به عنوان یک پدیده پذیرفته‌اند. در این شرایط سرمایه‌گذاری برای این کشورها در حوزه گرد و غبار در اولویت قرار ندارد.

رایگانی تصریح کرد: تفاوت نگرشی نسبت به پدیده گرد و غبار در ایران و سایر کشورهای منطقه وجود دارد بنابراین تنها با «پیگیری»، مسئله کانون‌های خارجی گرد و غبار حل نمی‌شود، با این حال رایزنی‌ها و همفکری‌ها برای مدیریت کانون‌های گرد و غبار در سطح بین المللی در حال پیگیری است.

وی ادامه داد: این مسئله پیچیدگی‌های فرهنگی، اقتصادی و جغرافیایی خاص خود را دارد. هنگام بحث‌های علمی اتفاق نظر در زمینه ضرورت مدیریت کانون‌های گرد و غبار وجود دارد ولی موقع تصمیم‌گیری‌های بزرگ، بودجه‌ها بر اساس اولویت کشورها تخصیص پیدا می‌کند.

رایگانی در پایان تاکید کرد: ما در زمینه مدیریت کانون‌های خارجی گرد و غبار مایوس نیستیم و وزارت امور خارجه پیگیر است البته این مسئله خیلی سخت و مدیریت آن خیلی پیچیده است.