همخوانی نداشتن حجم آب سدها با بارش‌های پایتخت/ آب لازم برای آبیاری جنگل‌های دست‌کاشت تهران وجود ندارد

فعال و کنشگر محیط‌زیست گفت: شهرداری، آبیاری آن بخش از فضای سبز را که داخل شهر و در معرض دید است را انجام می‌دهد اما برای آبیاری جنگل‌های کمربند سبز تهران تمهیدی ندارد؛ از طرفی هم شهرداری می‌گوید شرکت آب و فاضلاب به ما مجوز حفر چاه برای آبیاری نمی‌دهد؛ یک دعوایی بین این دو نهاد هست و هر کدام طرف دیگر را مقصر اعلام می‌کند.

محمد درویش، فعال و کنشگر محیط‌زیست، در گفت‌وگو با آوش درباره میزان بارش در کشور گفت: در حال حاضر تهران از نظر خشکسالی بدترین وضعیت را در بین ۳۱ استان کشور دارد و شدت خشکسالی‌ منفی ۲۹ درصد است. ۱۶۶/۲ میلی‌متر بارندگی داشتیم درحالی‌که میانگین بلندمدت بارش‌های تهران ۲۳۴ میلی‌متر است.

او تصریح کرد: بارندگی رخ داده در تهران ۱۶ درصد نسبت به سال گذشته بیشتر است اما با در نظر گرفتن میزان بارندگی میانگین بلندمدت ۲۹ درصد کمتر بوده است.

این فعال محیط‌زیست تاکید کرد: سوال اینجاست چرا با وجود اینکه بارندگی تهران ۱۶ درصد بهتر از سال پیش است، وضعیت سدها نسبت به پارسال بدتر است. فکر می‌کنم سال گذشته در مدیریت سدها و مخازن آب به‌درستی عمل نشده و مقداری بیش از اندازه آب مصرف شده است که الان با وجود اینکه بارندگی بهتر از پارسال بوده اما وضعیت سدها بدتر است. در واقع وضعیت سدها با میزان بارندگی‌ها مطابقت ندارد و کارشناسان و مسئولین وزارت نیرو باید در مورد این ماجرا به طور جدی توضیح بدهند

وضعیت آبی سدهای تهران قابل دفاع نیست!

او گفت: در بین سدهایی چون لتیان، امیرکبیر، لار، طالقان، ماملو، فقط سد لتیان است که وضعیت آن مقداری قابل دفاع است و نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۸ درصد و نسبت به سال پیش هم ۲۹ درصد آبگیری بیشتری داشته است؛ حجم آب سد ماملو ۷۵ درصد نسبت به متوسط ۱۰ ساله منفی است.

درویش خاطرنشان کرد: میانگین پر شدگی سدهای کشور ۶۴ درصد است ولی در مورد تهران ۱۴ درصد است در صورتی که شدت خشکسالی در تهران ۲۹ درصد است و نباید چنین اختلافی وجود داشته باشد.

او اضافه کرد: در تهران با مشکل کمبود آب شرب مواجه هستیم اما بخش کشاورزی در استان تهران ۱/۸ میلیارد مترمکعب آب مصرف می‌کند درحالی‌که مصرف آب شرب ما در تهران ۱/۱ میلیارد مترمکعب است. کافی است در کشاورزی ۱۰ درصد صرفه‌جویی کنیم و این ۱۰ درصد معادل آب مصرفی ۱ میلیون و هشتصد هزار نفر از شهروندان تهرانی در طول یکسال است و با این اقدام به راحتی می‌توانیم، بحران را از سر بگذرانیم.

این کنشگر محیط‌زیست در واکنش به هدرفت آب در زمان آبیاری درختان در سطح شهر تهران توسط پرسنل خدمات‌شهری شهرداری یادآور شد: متاسفانه شهرداری تهران بارها اعلام کرده است با کمبود منابع آبی برای آبیاری فضای سبز مواجه است. من طی روزهای گذشته بازدیدی از مناطق سرخه‌حصار، لویزان و برخی نقاط در شرق تهران به سمت رودهن و دماوند داشتم، بیش از نیمی از رویشگاه‌های دست‌کاشتی که وجود داشت، خشک شده و یا در معرض خشکی قرار گرفته و این با چشم غیرمسلح هم مشخص است.

او ادامه داد: مقدار خشکی که در جریان بازدید فوق دیدم بی‌سابقه‌ است یعنی همان فاجعه‌ای که در چیتگر شاهد هستیم الان در شرق تهران هم اتفاق افتاده و این نشان می‌دهد که منابع آب لازم برای آبیاری جنگل‌های دست‌کاشت در تهران در اختیار شهرداری نیست و این می‌تواند بحران خشکی را تشدید کند.

درویش اظهار کرد: در منطقه ۲۲ تهران با بحران  فاضلاب روبرو هستیم؛ فاضلاب بیرون می‌زند و بوی بد آن همه را اذیت می‌کند ولی همچنان آب برای آبیاری فضای سبز وجود ندارد و بحرانی چون خشک شدن درختان در چیتگر هم اتفاق افتاده است. سالها کم‌کاری شده است و این کم‌کاری‌ها خود را در خشک‌شدن جنگل‌های دست‌کاشت تهران که بیش از نیم قرن برای آن‌ها زحمت کشیده شده است نشان می‌دهد که یک فاجعه خیلی بزرگی است.

تنش خشکی شدید در جنگل‌های دست‌کاشت تهران!

او اضافه کرد: رصد ماهواره‌ای نشان می‌دهد ۶ هزار و دویست هکتار از جنگل‌های دست‌کاشت تهران در معرض تنش خشکی شدید قرار دارند و این خیلی نگران‌کننده است.

این فعال محیط‌زیست تاکید کرد: شهرداری، آبیاری آن بخش از فضای سبز را که داخل شهر و در معرض دید است را انجام می‌دهد اما برای آبیاری جنگل‌های کمربند سبز تهران تمهیدی ندارد؛ از طرفی هم شهرداری می‌گوید شرکت آب و فاضلاب به ما مجوز حفر چاه برای آبیاری نمی‌دهد؛ یک دعوایی بین این دو نهاد هست و هر کدام طرف دیگر را مقصر اعلام می‌کند.

درویش در پاسخ به اینکه چرا شهرداری با وجود داشتن چند تصفیه‌خانه، آب خاکستری تهران را به چرخه مصرف مجدد برنمی‌گرداند، گفت: شهرداری می‌گوید به ما مجوز نمی‌دهند که آب روان‌های شهری را خودمان تصفیه کنیم و در اختیار فضای سبزمان قرار دهیم؛ توپ را به زمین آب و فاضلاب می‌اندازند و آب و فاضلاب هم می‌گوید ما با بحران کمبود آب شرب در تهران روبرو هستیم و چاه‌های شهرداری هم باید در اختیار ما قرار بگیرد.

ضرورت نظارت و توجه به نوع مصرف آب بازچرخانی شده!

او افزود: در بازدیدی که از تصفیه‌خانه جنوب تهران داشتم، ۱۲ مترمکعب در ثانیه آب برای کشاورزی دشت ورامین می‌رود؛ یعنی آب فاضلاب تهران مستقیم آب را برای کشاورزی می‌فرستند و برای فضای سبز استفاده نمی‌کند؛ در صورتی که در خیلی از شهرهای بزرگ دنیا این آب را می‌شود بازچرخانی و دوباره برای شرب و دیگر مصارف بهداشتی استفاده کرد.

این کنشگر محیط‌زیست اضافه کرد: مسئولین وزارت نیرو و شهرداری تهران باید پاسخگو باشند که چرا راحت توپ را در زمین یکدیگر می‌اندازند و هیچ کدام حاضر به پاسخگویی نیستند؛ سازمان حفاظت محیط‌زیست به عنوان نهاد ناظر باید موضع‌گیری شفافی کند که کدام یک از این دستگاه‌ها در بحث تامین آب ویژه آبیاری فضای سبز تهران مقصرند؛ ما سازمان بازرسی داریم که مسئولیتش همین است که اجازه ندهد چنین اتفاقی بیفتد و فرافکنی فعلی صورت بگیرد.

درویش گفت: پوشش‌های گیاهی تهران (بیش از ۶ هزار هکتار) به شدت در تنش خشکی قرار گرفته‌اند و شهرداری می‌گوید به ما اجازه برداشت آب نمی‌دهند و وزارت نیرو هم می‌گوید اولویت ما آب شرب تهران است؛ در صورتی که وزارت نیرو بخش قابل توجهی از این آبی که تصفیه می‌کند را برای کشاورزی جنوب تهران و ورامین می‌فرستد. اگر برای مصرف شرب آب ندارند چرا این آب را برای کشاورزی می‌فرستند.

او در پایان تاکید کرد: متاسفانه وضعیت منابع آبی در تهران خوب نیست و خطرناک است؛ به خصوص که ما فصل گرما و تابستان را هم پیش رو داریم و شاید فقط ۱ یا ۲ بارندگی دیگر را در ادامه بهار داشته باشیم؛ انتظار می‌رود خشکسالی در تهران با شدت بین ۲۰ تا ۳۰ درصد ادامه پیدا کند.