کاهش جبیرها در زیست‌بوم زادآور یوز/ تداوم خشکسالی‌ و میل یوزها به مناطق شمالی‌تر

سعید یوسف‌پور، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان سمنان، اظهار کرد: برآوردهای محیط‌زیست گویای کاهش جمعیت جبیرها است که از اصلی‌ترین طئمه‌های یوزپلنگ‌ها در این زیستگاه مهم محسوب می‌شوند.

به گزارش ایسنا، وی با اشاره به پایش‌های محیط‌بانان از جمعیت جبیرها در این زیستگاه خاطرنشان کرد: براساس پایش انجام شده در سال قبل، جمعیت جبیرها در پارک ملی توران ۳۶ راس بوده که این رقم گویای جدی بودن این چالش است.

وی از تلاش برای حل این معضل در توران خبر داد و افزود: اداه کل محیط‌زیست استان به منظور مقابله با این چالش در پارک ملی توران که زادآورترین زیستگاه یوزپلنگ آسیایی است، تعداد ۳۵ راس جبیر از پارک ملی کویر که جمعیت جبیرهای آن از وضعیت بسیار خوبی برخوردار است را به این زیستگاه انتقال داد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان با بیان اینکه این انتقال بدون هیچ تلفاتی و به بهترین نحو انجام شد ادامه داد: براساس پایش‌هایی که بهار امسال انجام شده تعداد حداقل ۲۰ جبیر از جبیرهای منتقل شده توسط دوربین‌های سطح پارک تصویربرداری شدند که این مهم نشان دهنده وفق آن‌ها با زیستگاه جدید است.

وی در پاسخ به پرسش در خصوص چرایی کاهش جمعیت جبیرها در پارک ملی توران اضافه کرد: یکی از مهمترین دلایل کاهش جمعیت جبیرها در این زیستگاه، تداوم خشکسالی‌ها و اثر آن بر پوشش گیاهی و منابع آبی منطقه است. البته اداره کل محیط زیست استان هرساله برای مقابله با این چالش تمهیدات ویژه‌ای اندیشیده است اگرچه طولانی شدن دوره خشکسالی در منطقه به مرور اثر خود را بر پوشش گیاهی و منابع آبی می‌گذارد.

تداوم خشکسالی و میل یوزها به مناطق شمالی‌تر

وی با بیان اینکه پارک ملی توران علاوه بر جبیر گونه‌های طعمه دیگری نیز دارد خاطرنشان کرد: یوزپلنگ آسیایی با توجه به غنای حیات‌وحش در پارک ملی توران مشکل اساسی برای تامین طعمه ندارد. البته زیستکره خارتوران یک زیستگاه بسیار بزرگ است و اثرات خشکسالی چندین‌ساله بر چنین گستره‌ای غیرقابل انکار است.

یوسف‌پور به تاثیر این خشکسالی‌ها در جابجایی یوزپلنگ‌ها طی سالیان اخیر پرداخت و گفت: تغییرات اقلیمی طی این سال‌ها سبب شده که یوزها بیشتر به سمت مناطق شمالی شوق پیدا کنند و از همین رو بوده که منطقه‌ای مثل یوزکنام که در گذشته عمدتا یک کریدور بوده امروزه به یکی از زیستگاه‌های اصلی تبدیل شود و از همین رو این سال‌ها، تعدد مشاهدات یوز در مناطقی از این دست بیشتر شده است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان با اشاره به وجود ۶ قلاده یوز در مرکز تحقیقات یوزپلنگ آسیایی پارک ملی توران گفت: در حال حاضر ماهانه ۳۵۰ میلیون تومان برای تامین گوشت این یوزهای در اسارت هزینه می‌شود. البته بخشی از گوشت مورد نیاز از طریق محموله‌های کشف شده تامین می‌شود. ضمن اینکه با ادارات کل محیط زیست استان‌ها رایزنی و مکاتباتی صورت گرفته تا از طریق ارسال کشفیات شکارچیان غیرقانونی، اداره کل محیط زیست استان را در حفاظت از یوزهای مرکز تحقیقات دلبر کمک کنند.

زیستگاه و پارک ملی توران که بخش عمده آن در شهرستان‌های شاهرود و میامی در شرق استان واقع شده از تنوع گیاهی و جانوری قابل توجهی برخوردار است.

منطقه حفاظت شده توران و ذخیره‌گاه زیست‌کره خارتوران یکی از سه منطقه حفاظت شده و دیدنی‌های طبیعی ایران است که با مساحت ۱.۴۷۰، ۶۴۰ هکتار بعد از سرنگتی آفریقا، واقع در کشور تانزانیا، دومین منطقه بیوسفر جهان محسوب می‌شود. خارتوران از مهمترین و بزرگترین مجموعه‌های حفاظت شده وسیع در گستره پهناور ایران زمین است. پارک ملی و پناهگاه حیات وحش توران با وسعت یک میلیون هکتار یکی از ۱۱ ذخیره‌گاه زیست‌کره در ایران است.

در منطقه توران ۴۱ گونه پستاندار، ۱۶۷ گونه پرنده، ۴۲ گونه خزنده و ده‌ها گونه متنوع دیگر زیست می‌کنند که شاخص‌ترین آن‌ها یوزپلنگ آسیایی، گورخر ایرانی، زاغ بور و…هستند.