جدال‌ بر سر احداث پارک در جنگل هیرکانی

همشهری‌آنلاین – مجید جباری: واگذاری ۱۸ هکتار از عرصه‌های جنگلی روستای کل‌لات تنکابن برای احداث پارک جنگلی، حالا به نقطه حساس در جدال قدیمی «مدیریت تفرج» و «حفاظت از جنگل» رسیده است.

جدالی که این ‌بار با برچسب ‌هایی مانند «جنگل‌خواری» از سوی برخی اهالی و همچنین هشدارهای کارشناسی درباره ضعف نظارت، ابعاد تازه‌ گرفته است. در حالی که مسئولان منابع طبیعی از قانونی بودن فرآیند واگذاری مدیریت و حفاظت و اشتغال‌زایی سخن می‌گویند، معاون حوزه مدیریت و بازرسی سازمان منابع طبیعی کشور با اشاره به ضعف نظارت در عرصه‌های واگذار شده هشدار می‌دهد تجربه‌ها نشان می‌دهد این طرح‌ها اغلب به «زون اقتصادی» تبدیل می‌شوند و نگاه حفاظتی در آنها کمرنگ است. رضا بیانی با اشاره به تجربه برخی واگذاری‌ها معتقد است که مدیریت این عرصه‌ها بهتر است در اختیار مستقیم منابع طبیعی باقی بماند، زیرا به گفته او، در برخی نمونه ‌ها مانند تله‌کابین‌های نمک‌آبرود و رامسر حتی امکان نظارت کامل برای منابع طبیعی نیز فراهم نبوده است.

ماجرا چیست؟

ماجرا از جایی آغاز شد که ۱۸ هکتار از عرصه‌های جنگلی کل‌لات از طریق مناقصه برای اجرای پارک جنگلی در قالب «احاله مدیریت» به بخش خصوصی سپرده شد. اداره‌ کل منابع طبیعی غرب مازندران تاکید دارد که این اقدام واگذاری مالکیت نیست، بلکه فقط واگذاری مدیریت با هدف ایجاد زیرساخت‌های گردشگری و حفاظت بهتر از عرصه است. با این حال بسیاری از ساکنان منطقه معتقدند این تصمیم افراد محلی را از منافع مستقیم گردشگری محروم و زمینه ورود سرمایه‌گذاران غیربومی را فراهم می‌کند. سرمایه‌گذارانی که فقط نگاه اقتصادی به این عرصه‌ها دارند و در این میان نگاه حفاظتی نقش چندانی پیدا نمی‌کند.

از سوی دیگر، مسئولان منابع طبیعی بر قانونی بودن فرآیند واگذاری تاکید و استدلال می‌کنند که بسیاری از جوامع محلی در ابتدای کار توان تامین سرمایه ثابت برای ایجاد زیرساخت‌های استاندارد گردشگری را ندارند. بنابراین ابتدا باید پروژه شکل بگیرد و سپس زمینه مشارکت بومیان فراهم شود. از نگاه متولیان، احاله مدیریت ابزاری برای ارتقای کیفیت خدمات، ساماندهی تفریح و تفرج و کاهش فشار گردشگری بر جنگل است که در صورت نظارت دقیق می‌تواند حتی به حفاظت بهتر کمک کند.