سدسازی‌ها، تهدیدی برای تالاب‌های خراسان رضوی

ایسنا/خراسان رضوی معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط‌زیست خراسان رضوی با اشاره به نقش سدسازی‌های بالادستی در کاهش ورودی آب به تالاب‌ها اظهار کرد: سدسازی‌ها، بندهای انحرافی و سازه‌های کنترل جریان، نقش قابل توجهی در اختلال رژیم طبیعی آب در حوزه‌های تالابی داشته‌اند.

جواد نباتی، در گفت و گو با ایسنا افزود: این سازه‌ها اگرچه با هدف تأمین آب شرب یا کشاورزی احداث شده‌اند، اما در بسیاری موارد، جریان‌های حداقلی و سیلاب‌های تغذیه‌کننده تالاب‌ها را به‌طور کامل قطع کرده‌اند.

وی در ادامه به موضوع حقابه محیط‌زیستی تالاب‌های اصلی استان اشاره کرد و گفت: در اغلب حوزه‌های تالابی استان، حقابه محیط‌زیستی تالاب‌ها یا به ‌طور کامل تخصیص داده نشده یا به ‌صورت ناپیوسته و خارج از زمان مناسب رهاسازی شده است.

معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط‌زیست خراسان رضوی افزود: حتی در مواردی که حقابه تالاب‌ها بر اساس مطالعات تعیین و جهت تخصیص به متولیان امر ابلاغ شده ولی در عمل اولویت تخصیص با مصارف شرب و کشاورزی بوده است.

نباتی تأکید کرد: از نگاه حوزه تالابی، مسئله فقط حجم آب نیست، بلکه زمان‌بندی و تداوم جریان اهمیت دارد. تالاب‌ها برای حفظ کارکردهای اکولوژیک خود نیازمند دریافت منظم آب در بازه‌های زمانی مشخص بوده و حتی رهاسازی‌های مقطعی نیز اثر پایداری بر احیای تالاب‌ها ندارد.

معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط‌زیست خراسان رضوی افزود: دلیل اصلی این وضعیت، اقلیم خشک و نیمه‌خشک استان در کنار فشار بالای انسانی بر منابع آب در سطح حوزه‌های آبریز است.

نبود برنامه‌های احیای مبتنی بر حوزه‌های تالابی

نباتی در خصوص چالش‌های جذب اعتبارات ملی برای احیای تالاب‌ها اظهار کرد: چالش اصلی در جذب اعتبارات ملی، نبود برنامه‌های احیای مبتنی بر حوزه‌های تالابی است.

وی افزود: بسیاری از طرح‌ها هنوز به ‌صورت پروژه‌های نقطه‌ای و مقطعی تعریف می‌شوند، در حالی که نهادهای ملی به دنبال برنامه‌های جامع، قابل پایش و مبتنی بر حوضه آبریز هستند.

نباتی تأکید کرد: پراکندگی مسئولیت‌ها میان دستگاه‌های مختلف، نبود سند واحد برای هر حوزه تالابی و ضعف در ارائه شاخص‌های کمی برای ارزیابی موفقیت طرح‌ها، از دیگر موانع جدی جذب اعتبار است.