خبرگزاری مهر، گروه استانها- ندا سپاهی: آخرین دادههای ماهوارهای و پایش سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور نشان میدهد که فرونشست زمین در محدوده شهری اصفهان نه تنها کاهش نیافته که در سه سال اخیر به طور قابل توجهی تشدید شده است؛ به طوری که پهنههای فرونشست چند برابر شده و نرخ بیشینه آن از هفت سانتیمتر به ۱۱ سانتیمتر در سال رسیده است.
پارادوکس زلزله خاموش
از سال ۱۳۹۹- ۱۴۰۰ به رغم هشدارهای گسترده درباره خطر بحران فرونشست اصفهان که تأسیسات شهری را درگیر کرده است، هیچ اقدام عملی برای کنترل آن نشد؛ این در حالی است که معاون عمرانی استانداری اصفهان چندی پیش اعلام کرده بود که فرونشست زمین در این دیار کاهش یافته است؛ مشابه ادعایی که سازمان نقشهبرداری کشور نیز دو سال پیش مطرح کرد اما کارشناسان برجسته زمینشناسی این ادعا را نه تنها تأیید نمیکنند که آن را نشانهای بسیار نگرانکننده از نزدیک شدن آبخوان دشت اصفهان-برخوار به مرحله مرگ کامل و بی بازگشت میدانند.
بنا بر آمار شرکت آب منطقهای استان، آبخوان شهر اصفهان حدود سه میلیارد مترمکعب کسری تجمعی دارد و سطح آب زیرزمینی در دشت اصفهان- برخوار که شهر اصفهان در آن قرار دارد، سالانه به طور متوسط یک متر اُفت میکند. کارشناسان معتقدند هرگونه کاهش احتمالی نرخ فرونشست، به جای نشانه بهبود شرایط میتواند به معنای فشردگی نهایی لایههای آبدار و تمام شدن ظرفیت ذخیره آب زیرزمینی آبخوان اصفهان باشد.
در همین ارتباط امیر شمشکی مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات زمینشناسی، زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور بهخبرنگار مهر میگوید: فرونشست زمین پدیدهای پویا و متغیر است و تغییرات آن به عوامل متعددی مانند افت تراز آب زیرزمینی و ویژگیهای ژئوتکنیکی لایههای خاک وابسته است.
وی خاطرنشان میکند: اگر افت سطح آب در لایههای دانهدرشت رخ دهد، فرونشست قابل توجهی ایجاد نمیشود اما در لایههای دانهریز و تراکمپذیر مانند رس و سیلت، حتی افت اندک نیز میتواند منجر به نشست قابل ملاحظه شود. بنابراین، مشاهده کاهش نرخ در یک نقطه و افزایش در نقطه دیگر، پدیدهای غیرعادی نیست و میتواند ناشی از تغییرات محلی در الگوی برداشت یا تغذیه آبخوان باشد.
پیشروی فرونشست به قلب اصفهان
مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات زمینشناسی، زیستمحیطی و مهندسی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور با مقایسه دادههای ماهوارهای و GPS میافزاید: ما دادههای دو مقطع زمانی را در محدوده شهری اصفهان مقایسه کردیم، دادههای یکساله مربوط به سال ۲۰۲۱–۲۰۲۲ یعنی حدود ۱۴۰۰–۱۴۰۱ شمسی و دادههای جدیدتر که همین یکی دو ماه اخیر تهیه شده و مربوط به سال گذشته یعنی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ میلادی یا ۱۴۰۳–۱۴۰۴ شمسی است. بررسیها نشان میدهد که در این سه سال، پهنه فرونشست به طور قابل توجهی در شهر اصفهان وسیعتر و چند برابر شده است.
آخرین دیدگاهها